|
C H U Y Ệ N C O
N D Ế Nhờ
có bạn bè lưu lạc khắp năm châu nên tôi được đi đây đi
đó hơi nhiều, "tham quan" một số danh lam thắng
cảnh của nhân gian. Nhưng tôi phải thành thật
mà khoe rằng, có lẽ không có mùa hè ở nơi nào đẹp và
khí hậu dễ thương cho bằng mùa hè ở mấy xứ
Bắc Âu này. Khi tuyết vừa tan, mùa
đông chưa kịp hẹn lời tái ngộ, thì ngàn cây nội
cỏ đã đua nhau đâm chồi nẩy lộc để chào
đón ánh mặt trời. Trong núi rừng, dưới
thung lũng, trên những cánh đồng lúa mì, hai bên đường,
các bãi cỏ trong công viên, khắp mọi nơi, những
cánh hoa loovetann vàng (trông như hoa cúc quê
mình) nở rộ. Ở đâu cũng
bát ngát một màu vàng. Cái nắng đầu hè lại dịu
mát như mùa thu trên những cao nguyên bên quê
nhà mà ngày xưa tôi đã có dịp đi qua trong những lần
hành quân. Mùa hè ở đây gợi nhớ da diết
đến quê hương và kỷ niệm. Đặc
biệt tôi nhớ đến cha tôi và cả một thời thơ
ấu mà tôi lớn lên không có mẹ. Tôi
thường đứng yên lặng một mình trên bao lơn trong
sở làm hoặc trước hiên nhà, nhìn ra những cánh đồng
cỏ và rừng núi xa xa phía trước để trải hết
lòng mình. Nhưng rồi dường như cũng không
tránh khỏi định luật bù trừ của trời đất,
mùa hè ở đây cũng như một cô con gái đẹp, lúc nào cũng
muốn làm khốn khổ những chàng trai mê muội, mà
người ta đã ví von là "cánh hoa hồng
nào mà lại không có gai " Chính cái phấn hoa từ rừng hoa bát
ngát một màu làm vàng cả không gian kia, lại
là mầm móng gây nên chứng bệnh dị ứng (allergi) để
cho những thằng lười biếng chích ngừa kinh niên
như tôi khổ sở không ít, khi cả ngày cứ ngứa ngáy
mắt mũi. Mà cũng nhờ vậy nên tôi phải nằm
nhà để có dư thì giờ vào đọc mấy tờ báo điện
tử bên quê nhà xem thế sự ra sao. Tôi cũng "hồ hởi" thấy
báo chí bên nhà, thời kinh tế thị trường, đã
"có vẽ" như trăm hoa đua nở trên mạng, trình
bày cũng khá hấp dẫn, nên tôi lần lượt đọc
qua một loạt các tin tức từ chính trị, kinh tế,
văn hóa, đến pháp luật: -Mừng 30 năm đánh thắng
giặc Mỹ, đất nước thống nhất, thắng lợi
vĩ đại của Đảng và nhân dân ta-/ Có thực sự
chống được quốc nạn tham nhũng, khi mà tình
trạng tham nhũng đã lên đến cấp Bộ: Bộ
Nông Nghiệp, Bộ Dầu Khí rồi đến Bộ Thương Mại ? /- Thủ Tướng Phan văn Khải
chính thức sang thăm Hoa Kỳ vào tháng 6, mở ra một kỷ
nguyên mới cho nền bang giao của hai nước /- Một
loạt các cô ca sĩ và ngưới mẫu bị bắt tại
trận khi đang bán cái trời cho trong một đường giây sex
/ -. Diễn viên nỗi tiếng Yến Vi
chưa hết xôn xao vì những đoạn phim quay cảnh cô
làm tình, lại vừa bị bắt vào trại phục
hồi nhân phẩm vì tội bán dâm-/. Sau vụ Phó
CT/UBTDTT Lương Quốc Dũng vào tù vì tội hiếp dâm
một em gái 13 tuổi có một thống kê cho biết có thể
tới 80% cán bộ, viên chức nhà nước đã mua dâm-
/-. Em Nguyễn Phi Thanh, học sinh lớp 11 A18 trường
THPT Việt Đức Hà Nội, thí sinh giỏi môn văn, từ
chối trả lời đề thi và viết ngay trong bài thi để
phản đối hệ thống và cách giảng dạy lỗi
thời "cứng ngắt", "không cho phép tư duy"
của cơ quan giáo dục nhà nước /-. Ông Trịnh Vĩnh
Bình, một Việt kiều ở Hà Lan kiện chính phủ
Việt nam trước toà án quốc tế, đòi bồi thường
100 triệu đô la vì bị oan sai khi cho rằng chính quyền
tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu tìm cách bỏ tù ông để
tịch thu toàn bộ tài sản mà ông đem về Việt nam đầu
tư từ năm 1990 -/. Hạm phó chiến hạm USS Gary của
Hoa Kỳ vừa được mời ghé tham quan cảng Sàigon là
một người Mỹ gốc Việt: Hãi quân trung Tá
Trần Quốc Bảo, rời khỏi Việt nam khi mới
lên 7 tuổi -/ Truy tố nguyên chủ tịch và phó chủ
tịch UBND Huyện Phú Quốc, tội ăn cắp đất của
nhà nước để làm giàu phi pháp /-. Bắt một cán bộ
tòa án liên quan đến vụ vận
chuyễn ma túy với quy mô lớn /. HLV Đoàn Đình Lân, cựu
tuyển thủ karate cấp quốc gia bị bắt khi
đang cướp giật/ Hai TGĐ công ty PJICO bị bắt về tội
hối lộ 1, 9 tỷ đồng./ Thu hồi
danh hiệu giải Nhất và Cúp vàng Trí Tuệ Việt Nam
2003 của nhóm ICMS vì đã ăn cắp bản quyền
của một tác giả người Mỹ /-.Ngân Hàng Thế
Giới vừa viện trợ không hoàn lại cho VN 35 triệu
USD cho chương trình phòng chống bệnh AIDS /. Cà Mau
phát hiện 111 trường hợp xử dụng bằng cấp
giả mà đối tượng hầu hết là cán bộ, quan chức
nhà nước / Tình trạng khốn cùng của những
cô dâu Việt nam tại Đài Loan và Singapore/…. Thú thật, tôi rất "bức xúc"
và thấy buồn hơn là vui sau khi đọc qua một loạt
tin tức trên báo chí quê nhà.
Tôi đành tìm sang trang quảng cáo hy vọng thay đổi
không khí, biết đâu lại tìm được đôi điều thú vị.
Nhưng tôi bỗng giật mình, khi bất ngờ đọc
tới cái đoạn quảng cáo nhỏ sau đây trên đầu một
tờ báo: "Thịt Dế. Món ăn của
người sành điệu nhất hiện nay" và phía dưới
mô tả thêm: " Dân nhậu sành điệu
rất khoái món dế, bởi thịt dế béo như tôm sú, ngọt
như thịt cua, vừa thơm ngon bổ dưỡng lại vừa
chửa được nhiều thứ bệnh như đau nhức, tê
thắp, béo phì. Giá một con dế trong nhà hàng là 10.000
đồng. Dế có thể chế biến được nhiều
món như chiên xù, xào lăn, kho tiêu, ram mặn, nướng kẹp bánh
mì, lẩu, gỏi...Hiện ở thành phố Hồ
chí Minh, 1 kg dế có thể bán tới 250.000đồng. Ở một
số nước, dế được coi là món ăn "cao lương mỹ
vị" và chỉ dùng để đãi khách quí, nên ở
Thái Lan, giá 1kg dế lên tới 40 đôla, ở Mỹ là 60 đôla.
Vốn là một loại thức ăn bổ dưỡng, dế
rất hấp dẫn các du khách Việt kiều, Nhật Bản,
Đài Loan, Australia... đến Việt nam.. Cũng
như bất cứ loại động vật hoang dã nào, dế
đã trở thành món đặc sản trong các nhà hàng hay các
quán nhậu, nhất là ở TP/HCM." Một cậu
bé chăn bò ở miền đồng bằng Nam Bộ, nhờ
kinh nghiệm đá dế và bắt dế, vừa trở thành
nhà tỷ phú vì lập ra một công ty nuôi và xuất cảng
Dế mà cậu ta đang làm giám đốc, với sự trơ giúp của
gia đình và chính quyền địa phương...". Tôi rất "phẫn nộ" với
cái đoạn quảng cáo này.
Và đây là chuyện chẳng liên quan gì tới "chính chị
chính em", nên tôi xin được bày tỏ lập trường: Trước hết trong mẫu tin quảng
cáo trên có hai sự kiện cần xét lại: thứ nhất,
ông nhà báo trong nước nói thịt dế bổ dưỡng và chửa
được nhiều thứ bệnh, Chẳng hiểu ông
đã dựa theo tài liệu y học nào, hay chỉ phịa
ra để cổ vũ một việc không lương thiện (ít
nhất là đối với tôi): ăn thịt dế
? Thứ hai là dựa theo nguồn tin nào mà " cha nội
" dám nói bừa là ở Mỹ giá 1kg thịt dế 60
đôla ? Tôi có một đám con ở Cali và vài trăm ông bạn HO ở
khắp các tiểu bang bên Mỹ, kể cả Alaska, một
nơi đèo heo hút gió, không ai từng thấy hay nghe nói có nơi nào ở
Mỹ ăn và bán thịt dế ? Nhưng chuyện nói láo là nghề của mấy
ông nhà báo rồi. " Nhà báo nói láo ăn tiền " mà. Thắc mắc
làm chi. Điều đã làm tôi đau đớn và phẫn uất nhất
là tại sao thiên hạ đã bày ra cái cảnh đoạn trường
này để cướp mất phần tuổi thơ đẹp đẽ,
thơ mộng nhất của tôi và đám bạn bè tôi. Trời ơi,
bộ mấy cha tư bản mới bên Việt Nam hết cái
gì nhậu nhẹt rồi sao, mà bây giờ đẻ ra cái
phong trào nhậu thịt Dế. Những con Dế thân thương
của bất cứ một thằng con trai nào trong thời
thơ ấu. Tiếng gáy của Dế và tiếng hát của
Ve Sầu nó gắn liền với suốt một thời
cắp sách tới trường, mà dư âm của nó vẫn theo đuổi mọi người cho tới giờ
xuôi tay nhắm mắt. Chắc các bạn đã từng
say mê cuốn " Dế mèn Phiêu Lưu
Ký " của nhà văn Tô Hoài ? Lớn lên một chút, chắc
các bạn cũng đã từng nghe hay thuộc lòng
bài hát "Thằng Cuội" của Lê Thương:" Có con dế mèn suốt trong đêm khuya hát xẩm
không tiền nên nghèo xơ xác...".
Như vậy trong tuổi thơ của mỗi người đều có
hình ảnh con Dế. Không chỉ ở Việt nam ta
mà những xứ châu Á gió mùa, và cả ở châu Âu, châu Mỹ
cũng vậy thôi. Hồi còn học trung học tôi đã
đọc được ở đâu đó một đoạn văn của Charles
Dickens, viết rất hay về những chú dế crickets bu lại dưới ánh đèn khuya. Mới
đây một bà mẹ Mỹ, khi nhắc tới tuổi thơ của
con trai mình cũng nói thật nhiều tới con Dế.
Như vậy, Dế đã có mặt khắp nơi, tham dự vào
những tuổi thơ diễm phúc cũng như tủi cực.
Hơn thế nữa, Dế còn có mặt trong văn chương,
không những nói về tuổi thơ, mà còn biểu tượng
cho quê hương, cho bè bạn và cho cả những niềm đau, nỗi
nhớ. Lúc nhỏ tôi say mê Dế. Lớn lên và ngay cả
lúc sắp già như bây giờ, tôi lại càng say mê những bài
thơ có bóng hình và tiếng Dế. Vì vậy với
riêng tôi, con Dế phải được viết hoa. Cho dù tôi biết viết như thế là sai chính tả. Như
bao đứa bé khác, tuổi thơ của tôi cũng gắn liền
với con Dế. Tôi đã từng say
mê bắt Dế, nuôi Dế, đá Dế, và thức cả đêm để
nghe Dế hát. Con Dế cũng đã cho tôi nhiều cơ hội
làm quen khi xin mấy sợi tóc của mấy cô bạn gái
cùng lớp, cột vào đầu con Dế quay quay cho nó "hứng " lên trước khi vào trận đấu.
Con Dế cũng đã cho tôi và đám bạn bè tuổi nhỏ
có đủ niềm vui trong những mùa hè ở một vùng quê
nghèo nhưng rất đỗi dễ thương. Một con Dế, sau một
trận đấu, chỉ cần mất một sợi râu là
tôi muốn khóc. Quê tôi ở tận ngoài Vạn
Giã. Tôi mồ côi mẹ từ lúc mới
lên hai, ba tôi bận dạy học ở trường Pháp-Việt,
nên hai anh em tôi được ở với ông bà nội. Tôi có
bà cô út, rất thương yêu lo lắng cho anh em tôi, Mỗi lần
tôi làm nũng, là bà nội tôi sai cô tôi dắt tôi ra ao sen trước
nhà tìm bắt mấy con Dế "mun". Tôi còn
nhớ một đoạn thơ của ai đó có tâm sự giống
tôi: " Bao giờ cho đến ngày xưa Để nghe tiếng võng đong đưa của bà Để dầm nắng dưới đầm hoa Rình con dế cụ thò ra thụt vào.." Con
Dế, còn để lại trong tôi một kỷ niệm
xót xa, mà cứ mỗi lần nhớ tới, tôi không làm sao
ngăn được dòng nước mắt. Ba tôi rất
cưng tôi, một phần tôi không có mẹ. Có những
ngày đi dạy học, ông chở tôi theo
trên chiếc xe đạp. Đến trường ông
giao tôi cho mấy chú học trò lớn của ông vừa
chơi vừa dạy tôi học. Lúc ba tuổi, tôi đã
biết được con ngựa cheval nhảy qua hòn núi
montagne, ăn cỏ herbe, uống nước de
l'eau. Một buổi trưa trời nắng gay gắt, trên đường
về nhà nội tôi, khi qua một khu nghĩa địa, nghe tiếng
mấy con Dế gáy trong mấy bụi cây bàn chải (loại
cây mọc thành lùm và có đầy gai), tôi lấy tay đập sau
lưng ông và bảo ông dừng xe lại bắt cho tôi mấy
con Dế. Tội nghiệp, ông cũng chìu thằng con
ngu ngốc, xuống lục lọi trong mấy bụi bàn
chải gai góc cả nửa giờ, mà vẫn không thấy
tăm hơi con Dế nào. Dế thuộc loại
tinh khôn, khi nghe có tiếng động, nó im bặt. Nhưng
khi Ba tôi vừa leo lên xe thì chúng lại
tiếp tục chơi màn hòa tấu. Màn hòa tấu
này lúc ấy còn hấp dẫn tôi hơn là một dàn nhạc
hòa tấu mà tôi vừa được may mắn tham dự tại
một nhạc viện nổi tiếng của thành phố
Tháng
6 năm 1976 ông chết trong trại tù cải tạo Đá Bàn, khi
tôi đang bị tù ở vùng Việt Bắc. Hơn hai năm sau tôi mới
nhận được tin buồn. Tôi đã khóc đến không
còn nước mắt. Từ hôm ấy, đêm nào ngủ tôi cũng
mơ màng tưởng mình đang nghe tiếng Dế. Sau hơn 15 năm phải bỏ quê lưu lạc xứ
người, lần đầu tiên tôi về thăm quê hương và ngôi mộ
của ba tôi. Cũng vào một buổi trưa hè, gay gắt nắng,
khi đang quỳ trước mộ ông, tôi lại nghe tiếng một
con Dế gáy vang trong lùm cây trước mộ. Kỷ niệm
ngày xưa bỗng dưng oà tới, tôi xót xa ngồi khóc sụt
sùi. Ông anh tôi, lớn hơn tôi hai tuổi, hiền
như cục đất. Lúc nhỏ hai thằng chơi với nhau, tôi
thường ăn hiếp anh tôi. Tội nghiệp, anh theo tôi bắt
Dế suốt ngày, Có lần một con Dế chết, hai đứa
bày ra chuyện tổ chức đám ma cho Dế. Cái này ông anh
rành hơn tôi. Chúng tôi dùng một cái hộp dầu nhị thiên
đường tô màu đỏ làm chiếc quan tài rồi làm lễ
" tiễn đưa con Dế đến nơi an nghỉ cuối
cùng", dưới một gốc cây xoài. Bây giờ hai anh em cũng
đã sắp già, có cuộc sống riêng. Nhưng mỗi lần
nhớ tới anh là tôi nhớ tới con Dế và trong
lòng cứ thấy rưng rưng. Lớn lên, trải qua bao nhiêu thăng trầm,
con Dế vẫn không rời xa tôi. Tôi say mê và dễ bị
xúc cảm khi đọc những bài thơ về Dế. Đến nỗi
tôi nghĩ dại rằng, đấng làm thơ nào mà chưa hề viết
về con Dế thì chưa phải là thi sĩ. Ôn Như Hầu
tiên sinh viết:" Đâu ngờ tiếng dế than ri rỉ
/ Giọng bi thu gọi kẻ cô phòng." Nguyễn
Khuyến tả cảnh đêm hè cũng có tiếng Dế kêu
tha thiết. Nhiều thi sĩ thời nay viết về Dế
như một lời tự tình bi thảm. Du Tử Lê viết:
"Con dế mèn tự tử giữa đêm khuya..". Nhà thơ
Tô thùy Yên, người bạn cùng tù với tôi đã viết:
"Đây rồi chú dế giang hồ ấy / vẫn hát say
sưa dưới cỏ buồn..". Đặc biệt anh đã
trút hết nỗi lòng của một người tù trở
về sau 17 năm cải tạo trong "Ta Về" Bài thơ
khá dài và thật cảm động, được phổ biến rộng
rải ở hải ngoại. Một đoạn trong bài thơ có
bóng dáng tội nghiệp của con Dế : "...Ta về như giấc mơ thần bí Tuổi nhỏ đi tìm những tối vui Trăng sáng lưu hồn ta vết phỏng Trọn đời, nỗi nhớ sáng không nguôi Bé ơi, này những vui buồn cũ Hãy sống đương đầu với lãng quên Con dế, vẫn là con dế ấy Hát rong bờ cỏ giọng thân quen..." Lưu lạc xứ người bao nhiêu năm, lần
đầu tiên trở về thăm làng cũ, chạnh lòng
khi nghe tiếng Dế, tôi cứ tưởng như nó nói lên giùm tâm
sự của chính mình: ... Hỏi thăm bụi chuối bên đường đó Chú dế nào kêu giọng xót xa Bao nhiêu oan khổ trăm năm cũ Vẫn cứ ngân đều điệu xót xa.. Nhà
thơ Trần Hoài Thư, cùng học với tôi ở Võ Tánh.
Thời đi học ở cùng một nơi với tôi: Rộc Rau
Muống, Nhatrang. Sang Mỹ sớm và công thành danh toại,
đã viết về con Dế ngày xưa của anh. Bài thơ
đã làm tôi xúc động nên thuộc lòng: "Con dế nào của
tuổi dại u mê / Cứ than vãn giữa trưa hè xứ
Mỹ/ Hay chú dế của một thời ủy mị/
Đang gọi những mùa hè đã mất trong ta/ Đang gọi
những cánh đồng xưa bao la/ Những cánh đồng ngập
tràn rau muống/ Oâi những ruộng đường, Những bước
chân luống cuống / Giữa một vùng đầy nhạc dế
xênh xang/ Biết chú nào núp ẩn giữa rộc non/ Nô giởn
cùng cộng rau tươi mát / Gậm nhấm những chồi non
xanh ngát/ Đôi cánh thổi kèn thả nhạc đêm xanh Đứa nhỏ nào của xứ
Nhatrang / Của thời Sinh Trung chưa bồi chưa lở / Của
mỗi năm, những trái xoài trái ổi/ Rủ nhau xum xuê dưới
bóng mát thiên đường / Của những ngày loạn lạc
nhiễu nhương/ Của những đêm trăng, Sân nhà Sâm trắng
như bánh tráng/ Chú dế của ta cũng theo mùa trăng để lớn/
Gọi cô nàng bạn gái trong hang /Thằng bé cũng lớn
lên theo những mùa trăng/ Nhớ Sâm đi tìm cho Sâm chú dế
/ Chú dế có đôi càng vương đế /Râu vút lên trời, đầu
bóng như mun / Chú dế giữa đồng xanh thẩm chơi rong / Cứ
khuyến dụ ai một thời dại nhỏ Một thời ai tắm truồng
không mắc cỡ/ Hái trộm xoài vẫn nhớ tới
Sâm/ Nhớ chú dế nào to nhỏ trong đêm/ Khiến ta cứ
xôn xao hoài phải thức/ Chú dế của ta, cánh màu hung đất/
Trước bạn trước thù râu cũng vênh vang/ Chú cũng
như ta- tóc hạ Nhatrang/ Hồn xanh mướt mây Hà Ra Xóm Bóng/ Da
đồng đen của mặt trời dưới Chụt /Tóc hung
hung của nắng lửa Hòn Chồng/ Chú theo ta, lên Rù
Rì mênh mông/Du thủ cùng ta xóm trên xóm dưới/ Ta thương chú
hơn trái xoài trái khế/ Trên đầu giường, bên cạnh chú,
hồn ta. Nhà thơ Quan Dương, gốc Ninh Hòa chính hiệu,
người bạn trẻ dễ thương của tôi, đã từng
gởi hồn mình qua Tiếng Dế xót xa. Bài thơ thật
hay đã làm tôi vô cùng cảm động: " Gió xô chiều
ngã xuống hướng Tây, vài chiếc lá khô đang ấp
vòm cỏ dại / Sợ lạnh nên lá vàng trước tuổi
/ Mùa thu đang khoát lá màu chàm, phủ trùm lên giọt nắng chưa
tan / Chiều đang bước dần vào bóng tối / Con dế
ru thều thào yếu đuối / Lâu lắm rồi mới
nghe lại tiếng dế than / Đây là xứ Mỹ chứ
đâu phải Việt Nam / Sao lại có tiếng dế buồn
thảm thiết ? Tiếng dế dìu hồn
tôi về thuở trước / Thuở nằm rừng với
thằng bạn lính tuổi thư sinh / Trung đội hai thằng
bố trí hình mũi tên / Bờ ruộng, sình lầy
ngập lên tới bụng / Phía sau lưng đêm lầm lũi rụng,
trước mặt là tiếng dế như sẫm chiều nay /
Trong đầu mỗi thằng dệt sẳn vài câu thơ / Để
dành lại nếu ngày mai còn sống, sẽ xớt
chia từng ly thơ để uống / Để gọi là mừng
sau một đêm qua truông. Tuổi trẻ của bọn tôi
giữa thời buổi chiến tranh, tàn thuốc hút chung nặng
đầy tình nghĩa / Ngụm rượu đế sau lần
tiếp tế, nồng say hơn rượu X.O nhiều / Thời
khổ nạn dám chết cho nhau, những thằng bạn
khác gì Lương Sơn Bạc ? Chiều nay xứ người
nghe con dế khóc / Thấy đất cựa mình theo bước
quân đi / chinh chiến lụi tàn trên đất nước từ
lâu / Con dế khóc ? Hà cớ gì cháy lại?/ Hay là lửa
dấu trong lòng âm ỉ? / Chỉ đợi hơi xăng là bốc
khói ra ngoài? Thằng bạn tôi ở
lại chiến trường xưa, thân xác giờ này cũng
đã tan theo gió bụi / Lâu lắm rồi tôi giả
đò không còn nhớ / Có phải bạn trách tôi theo
tiếng dế đến nơi này ?/ Nơi tôi sống bây giờ toàn
xa lộ freeway / Hỏi bạn ? Tôi tìm đâu ra vùng
sình lầy ngập nước / Để hai đứa ngâm
mình hút chung điếu thuốc, để bạn dạy tôi
hai tiếng đồng bào / Để bạn giải thích cho tôi hiểu
tại sao, tuổi trẻ bỏ quên mà không hề hối hận. Thu khoác lên vai chiếc áo lạnh
/ Tôi mở cửa vào nhà có máy sưởi vặn lên / Nhìn
qua khung cửa kiếng ngoài hiên / Con dế núp nơi nào trong đám
cỏ?/ Chú dế bé con ơi, thôi đừng khóc nữa / Tôi
đã ươn hèn từ lúc bỏ nước ra đi / Đó
là con Dế ngày xưa của những người bây giờ
đã già, qua bao nhiêu thăng trầm, vẫn mãi mang theo,
vẫn còn da diết nặng tình với Dế.
Bây giờ ta hãy nghe con Dế trong thơ của những
người rất trẻ, sinh ra và lớn lên ở hải ngoại.
Bài thơ của Barbara Trần là một điển hình. Cô
sinh và lớn lên ở New York, tốt nghiệp cao học
nghệ thuật tại đại học Columbia, cùng với
ba người bạn đồng lứa, chủ biên tuyển tập
Ngấn Nước, gồm toàn văn thơ của những người
Mỹ trẻ gốc Việt. Con Dế của cô không
còn là biểu tượng của tuổi thơ hay nỗi niềm
da diết, tình tự ở quê nhà, mà chỉ còn là
một cuộc ái ân. "Đêm tôi nằm dụi vào người chồng hy vọng trốn chạy chính mình gắn chặt thân thể chàng như thể khi mơ chàng có thể nghĩ rằng tôi như con dế trên lá cỏ của mảng lưng chàng. Dế và cỏ cùng đu đưa trong gió, nhẹ như hơi thở chúng tìm ra một vùng đất Tôi bỗng thấy mình cô độc Trên cánh đồng này. Mặc dù đây lại là một con Dế
khác, hoàn toàn khác. Nhưng mà con Dế cũng dể thương và chắc
chắn trong đám đàn ông chúng ta, ai lại không muốn có một
con Dế như vậy. Phải không ? thưa các bạn ? Đọc tới đây, chắc bà con thiên hạ
không nỡ nào còn nhẫn tâm bắt con Dế của
tôi mà làm thịt nhậu chơi. Oan hồn của nó sẽ theo
kẻ nào giết nó mà rên rỉ than khóc suốt đời. Vậy
thì không một ai được phép phạm tới con Dế,
để bắt nó trở thành một thứ gì đó rất
tầm thường, đến phàm phu tục tử: thịt dế.
Nếu tôi có quyền, tôi sẽ thêm một điều khoản
đặc biệt trong hiến pháp nước CHXHCNVN: Tuyệt đối
cấm mọi hành vi làm bách hại tới con Dế.
Hình phạt tử hình cho những ai ăn thịt Dế
và buôn bán Dế để làm thịt. Từ ngày rời khỏi quê hương đến
nay, đã hơn 20 năm, tôi rất xa lạ và chưa hề được
hô khẩu hiệu. Trước khi chấm dứt mấy
dòng cà kê nhưng đầy tâm huyết này, tôi xin khóa cửa lại
để hô to khẩu hiệu: - Con Dế muôn năm. Con Dế sẽ
sống mãi trong lòng và trong sự nghiệp văn
chương của chúng ta.
Phạm Tín An Ninh |
